Hypotheekrenteaftrek vanaf 2031: wat verandert er mogelijk?

Vanaf 2031 bereikt de eerste groep huizenbezitters de maximale termijn van 30 jaar hypotheekrenteaftrek. Daardoor ontstaat discussie over de toekomst van de huidige regels rondom de eigen woning en hypotheekschulden.

Voor veel mensen voelt hypotheekrenteaftrek als iets vanzelfsprekends. Toch is het fiscale systeem rondom de eigen woning in de afgelopen decennia meerdere keren gewijzigd. Daardoor bestaan er tegenwoordig grote verschillen tussen zogenoemde “oude” en “nieuwe” hypotheekrechten.

Oude recht versus nieuwe recht
Bij hypotheken die zijn afgesloten vóór 1 januari 2013 geldt vaak het oude recht. Daarbij mochten ook aflossingsvrije hypotheken of bankspaarconstructies in aanmerking komen voor hypotheekrenteaftrek, zolang aan de fiscale voorwaarden werd voldaan.

Sinds 1 januari 2013 gelden strengere regels voor nieuwe hypotheken. Om nog recht te hebben op hypotheekrenteaftrek moet een lening in maximaal 30 jaar volledig én minimaal annuïtair worden afgelost.

Nieuwe volledig aflossingsvrije hypotheken geven daardoor in beginsel geen recht meer op renteaftrek. In de praktijk zien we daardoor regelmatig situaties waarbij één hypotheek uit meerdere leningdelen bestaat:

• een oud aflossingsvrij deel met overgangsrecht;
• gecombineerd met een nieuw annuïtair of lineair leningdeel.

Dat maakt de fiscale beoordeling complexer, zeker na verhuizingen, oversluitingen of echtscheidingen.

Waarom ontstaat er nu discussie?
Vanaf 2031 verlopen de eerste 30-jaarstermijnen van hypotheekrenteaftrek. De overheid geeft aan dat het huidige systeem lastig uitvoerbaar en moeilijk controleerbaar is. In sommige gevallen is niet eens meer goed vast te stellen hoeveel aftrekjaren iemand nog heeft.

Daarom worden verschillende oplossingen onderzocht:

• het beëindigen van renteaftrek voor oudere hypotheken;
• verlenging van bestaande regels;
• of een geleidelijke afbouw van de aftrek.

Tegelijkertijd verwachten sommige fiscalisten dat de impact mogelijk beperkter blijft dan nu wordt gedacht, mede door de toekomstige inrichting van box 3. Daarbij wordt wel een belangrijke nuance genoemd: dit voordeel speelt met name voor belastingplichtigen die daadwerkelijk belast box 3-vermogen hebben boven de vrijstellingen. Voor kleinere vermogens in box 3 ontstaat die fiscale compensatie namelijk niet of nauwelijks. Daardoor kan het wegvallen van hypotheekrenteaftrek juist voor deze groep wel degelijk leiden tot hogere netto woonlasten.